Bordspel van het jaar: de bekendste prijzen en wat ze betekenen

Het bordspel van het jaar is een titel die jaarlijks wordt uitgereikt door verschillende jurycommissies, waarvan de Duitse Spiel des Jahres wereldwijd het meest gezaghebbend is. In Nederland kent de branche de Nederlandse Spellenprijs, die elk jaar de beste nieuwe spellen aanwijst in meerdere categorieën. Welk spel die titel verdient, zegt veel over de kwaliteit, toegankelijkheid en speelplezier van dat spel.

Wat is de Nederlandse Spellenprijs?

De Nederlandse Spellenprijs wordt elk jaar uitgereikt voor de beste bordspellen die in Nederland verkrijgbaar zijn. De prijs bestaat uit meerdere categorieën, zodat zowel gezinsspellen als complexere spellen aan bod komen. De bekendste categorieën zijn het kinderspel van het jaar, het gezinsspel van het jaar en het kennerspel van het jaar. Een kennerspel is geschikt voor spelers vanaf ongeveer tien jaar, speelt in zo’n anderhalf uur en heeft iets meer regels dan een standaard gezinsspel.

De jury beoordeelt spellen op toegankelijkheid, originaliteit en speelplezier. Een spel dat de prijs wint, krijgt daarmee een duidelijk keurmerk: het is aanbevolen door mensen die veel spellen spelen en goed weten wat werkt aan een speeltafel.

Spiel des Jahres: de internationale standaard voor bordspel van het jaar

Naast de Nederlandse prijs is de Duitse Spiel des Jahres de meest invloedrijke onderscheiding ter wereld. Deze prijs bestaat al sinds 1979 en wordt uitgereikt door een onafhankelijke jury van Duitstalige spelkritici. Een winnaar van de Spiel des Jahres ziet de verkoopcijfers doorgaans spectaculair stijgen. Bekende winnaars zijn spellen als Catan, Ticket to Ride en Codenames, stuk voor stuk spellen die in miljoenen huishoudens terechtgekomen zijn.

De prijs kent ook een aparte categorie: de Kennerspiel des Jahres, voor spellen met meer diepgang. Denk aan spellen zoals Wingspan en Viticulture, die een stap complexer zijn maar nog steeds goed te leren zijn voor de gemiddelde speler.

Wat maakt een spel een winnaar?

Prijswinnende bordspellen delen een aantal kenmerken. Ze zijn relatief snel te leren, maar bieden genoeg diepte om meerdere keren te spelen zonder dat de lol er snel af is. De regels zijn helder uitgelegd in de handleiding. Het thema sluit goed aan bij de mechanismen in het spel: je voelt waarom je doet wat je doet.

Winnaars zijn ook vaak spellen die voor meerdere spelerscombinaties goed werken. Een spel dat alleen met vier spelers leuk is, mist de breedte die een jurylid zoekt. Toegankelijkheid voor mensen die normaal weinig spellen spelen, telt eveneens zwaar mee bij het gezinsspel van het jaar.

Overzicht: hoe gebruik je de prijs als koopadvies?

Als je op zoek bent naar een goed bordspel, is een bekroond spel een veilige keuze. Kijk daarbij goed naar de categorie:

• Kinderspel van het jaar: geschikt voor jonge kinderen, eenvoudige regels, speelt snel.
• Gezinsspel van het jaar: voor iedereen aan tafel, van jong tot oud, gemiddelde speelduur van 30 tot 60 minuten.
• Kennerspel van het jaar: voor spelers die al iets meer ervaring hebben, speelduur tot anderhalf uur, iets meer strategie.

Een spel dat genomineerd is maar niet gewonnen heeft, is vaak ook uitstekend. De nominatielijst is minstens zo nuttig als de winnaarslijst als je wilt weten welke spellen de moeite waard zijn.

Veelgestelde vragen over bordspel van het jaar

Is de winnaar van het bordspel van het jaar altijd een nieuw spel?
Ja, beide prijzen beoordelen alleen spellen die dat jaar voor het eerst uitgebracht zijn. Klassiekers als Catan of Ticket to Ride zijn inmiddels al lang bekroond en komen niet opnieuw in aanmerking.

Wanneer worden de winnaars bekendgemaakt?
De Spiel des Jahres maakt de winnaars doorgaans bekend in de zomer, rond juli. De Nederlandse Spellenprijs wordt elk jaar in het najaar uitgereikt, al kan dat per jaar iets variëren.

Zijn bekroonde spellen duurder?
Niet per definitie. Een winnaar van de Spiel des Jahres is vaak een middenklasse spel in prijs, ruwweg tussen de 25 en 45 euro (prijspeil 2025). De prijs heeft geen invloed op de adviesprijs, al kunnen populaire winnaars tijdelijk minder goed beschikbaar zijn door hogere vraag.

De titel bordspel van het jaar is voor veel spelers het startpunt bij het kiezen van een nieuw spel. Kijk altijd naar de categorie die past bij je groep en verwacht speelniveau. Zo kies je niet alleen een spel dat de jury aanspreekt, maar ook een spel dat écht werkt aan jouw speeltafel.